13.03.2018

Πρέπει να μας ανησυχεί το αυξημένο ουρικό οξύ;

Το ουρικό οξύ είναι ουσία που παράγεται στο μεγαλύτερο μέρος της από τον οργανισμό. Μόνο ένα μικρό ποσοστό προσλαμβάνουμε μέσω των τροφών. Υπό φυσιολογικές συνθήκες το ουρικό οξύ διαλύεται στο αίμα και αποβάλλεται κυρίως μέσω των ούρων και σε μικρότερο ποσοστό μέσω των κοπράνων. Ωστόσο, όταν το σώμα παράγει υπερβολικές ποσότητες ουρικού οξέος ή ελαττώνεται η αποβολή του από τον οργανισμό, προκαλείται αύξηση των επιπέδων του στο αίμα, και η κατάσταση αυτή ονομάζεται υπερουριχαιμία.

  Οι φυσιολογικές τιμές του        

Τα φυσιολογικά επίπεδα των τιμών ουρικού οξέος στο αίμα ποικίλλουν ανάλογα την ηλικία και το φύλο του ατόμου. Για τους άνδρες η  ανώτερη φυσιολογική τιμή είναι 6,8 mg /dL,  για τις προεμμηνοπαυσιακές γυναίκες 6 mg /dL και για τα παιδιά 3-4 mg /dL. Η τιμή αρχίζει να αυξάνεται κατά την εφηβεία στα αγόρια και για τις γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση φτάνει περίπου στην ίδια τιμή των ανδρών. Οι τιμές του μπορεί να κυμαίνονται ανάλογα το ύψος, το σωματικό βάρος και την νεφρική λειτουργία.           

Η μέτρηση του ουρικού οξέος γίνεται με μια απλή αιματολογική εξέταση και συστήνεται να γίνεται μόνο όταν υπάρχουν  συγκεκριμένες ενδείξεις. Η πλειονότητα των ανθρώπων με αυξημένο ουρικό οξύ στο αίμα δεν κινδυνεύουν να εμφανίσουν συμπτώματα ή νόσο, γι αυτό το ουρικό οξύ δεν συμπεριλαμβάνεται στον ετήσιο προληπτικό έλεγχο

 Οι τροφές που ανεβάζουν τις τιμές του στο αίμα

 Το ουρικό οξύ ανεβάζουν στο αίμα τροφές πλούσιες σε πουρίνες. Τέτοιες τροφές είναι  τα “γλυκάδια” (γλώσσα, νεφροί, αδένες από μοσχάρι και αρνί), το συκώτι, τα αναψυκτικά και τροφές με πλούσιο σε φρουκτόζη σιρόπι καλαμποκέλαιου, όπως κονσερβοποιημένες τροφές, δημητριακά, έτοιμοι χυμοί φρούτων, έτοιμες σάλτσες για σαλάτες, καθώς και  τα θαλασσινά, ειδικά τα οστρακοειδή και οι σαρδέλες, το κρέας -ειδικά το χοιρινό, το μοσχάρι και το αρνί- η ζάχαρη, το αλάτι και η αυξημένη κατανάλωση αλκοόλ, ειδικά η κατανάλωση μπύρας. Έχει φανεί ότι όλοι οι ασθενείς με ουρική αρθρίτιδα κάποια στιγμή θα εμφανίσουν αυξημένο ουρικό οξύ και τότε συστήνεται η αποφυγή όλων των τροφών που προαναφέρθηκαν.

 Η σχέση του με νοσήματα και φάρμακα

 Το αυξημένο ουρικό οξύ έχει συσχετισθεί με διάφορα νοσήματα όπως  η υπέρταση, η υπερλιπιδαιμία , το μεταβολικό σύνδρομο, ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2 και η παχυσαρκία. Νοσήματα που αυξάνουν το ουρικό οξύ, είναι επίσης η νεφρική ανεπάρκεια, αιματολογικά νοσήματα, δερματολογικά προβλήματα, με πιο κοινό την ψωρίαση, παθήσεις των παραθυρεοειδών αδένων και ο  υποθυρεοειδισμός. Τέλος, η , χρόνια δηλητηρίαση από μόλυβδο, αλλά και φάρμακα όπως τα διουρητικά και οι μικρές δόσεις ασπιρίνης ανεβάζουν το ουρικό οξύ.

 Ποια είναι τα συμπτώματα

Τα 2/3 των ατόμων με αυξημένο ουρικό οξύ δεν έχουν συμπτώματα. Το υπόλοιπο 1/3 εμφανίζει οξεία και χρόνια ουρική αρθρίτιδα, χρόνια νεφροπάθεια και νεφρολιθίαση.
Η οξεία ουρική αρθρίτιδα είναι μια φλεγμονή στις αρθρώσεις που εμφανίζει πόνο, ερυθρότητα και διόγκωση σε μία ή περισσότερες αρθρώσεις, με πιο συχνές το μεγάλο δάχτυλο του ποδιού, το γόνατο και τον αστράγαλο. Σε κάποιους ασθενείς τα συμπτώματα υποχωρούν, ενώ σε άλλους η κατάσταση γίνεται χρόνια με το ουρικό οξύ επικάθεται στις αρθρώσεις και  τις διογκώνει. Τα αυξημένα επίπεδα ουρικού οξέος μπορεί να οδηγήσουν  επίσης στη δημιουργία λίθων στα νεφρά, σε κολικό νεφρού, απόφραξη του ουροποιητικού συστήματος και ουρολοιμώξεις.

Πότε να πάρετε αγωγή

Όσοι δεν έχουν συμπτώματα, δεν έχουν λόγο να λάβουν φαρμακευτική αγωγή.
Στην οξεία φάση της ουρικής αρθρίτιδας συστήνεται αποχή από το αλκοόλ,  συγκεκριμένες διατροφικές οδηγίες με γαλακτοκομικά χαμηλών λιπαρών , φρούτα και λαχανικά και  πολλά υγρά, 2-3 λίτρα το 24ωρο. Σε ασθενείς με συχνά επεισόδια ουρικής αρθρίτιδας, νεφρική ανεπάρκεια σταδίου 2-5 και ιστορικό νεφρολιθίασης,  χορηγείται φαρμακευτική αγωγή, με φάρμακα που ελαττώνουν την παραγωγή του ουρικού οξέος ή αυξάνουν την αποβολή του από τα ούρα.

*Με πληροφορίες από κείμενο που δημοσιεύθηκε στο ένθετο «Η υγεία μου» που κυκλοφόρησε με την εφημερίδα «δημοκρατία», με δική μου επιμέλεια κειμένου και έρευνα της Δ.Πασσά.

Recent Posts